Hittestress bij varkens
Beperk de gevolgen van hittestress
Warme periodes vragen extra aandacht in de stal. Hoge temperaturen en luchtvochtigheid kunnen leiden tot hittestress, met directe gevolgen voor het welzijn, de gezondheid en de prestaties van de dieren. Met de juiste voer-, water-, klimaat- en managementmaatregelen kunnen de gevolgen van hittestress aanzienlijk worden beperkt.
Direct aandacht bij warm weer
Varkens nemen bij warmte vaak minder voer op, waardoor groei, melkproductie en vruchtbaarheid onder druk komen te staan. Ook neemt de kans op conditieverlies en uitval toe. Niet alleen instraling, de buitentemperatuur en luchtvochtigheid spelen hierin een rol. Ook de dieren zelf produceren warmte, waardoor de temperatuur in de stal snel kan oplopen. Houd bij warm weer daarom rekening met de volgende aandachtspunten:
- Controleer ventilatie en luchtverdeling
- Zorg voor onbeperkt schoon drinkwater
- Pas voertijden aan
- Voorkom broei en schimmelvorming in voer
- Controleer alarmsystemen en noodstroomvoorzieningen
Voermaatregelen
Een aangepaste voerstrategie helpt om de impact van hittestress op voeropname, conditie en prestaties te beperken.
Algemene aandachtspunten
- Voer zoveel mogelijk tijdens de koelere momenten van de dag
- Zorg voor maximale versheid en smakelijkheid van het voer
- Voorkom bederf door voerbakken dagelijks leeg te laten komen
- Zet Vitastimulans in wanneer gedurende langere tijd minder voer wordt opgenomen
Specifiek voor zeugen en biggen
Tijdens warme periodes passen wij tijdelijk zomermaatregelen toe in het voer. Daarnaast kan het on top toevoegen van onze Zomermix extra ondersteuning bieden aan darmgezondheid, weerstand, vruchtbaarheid en warmteregulatie.
- Voer ’s ochtends de zeugen vroeger en geef de tweede voerbeurt tegen de middag
- Hanteer een vlakker zeugenvoerschema in de kraamstal
- Verlaag het droge stof percentage bij brijvoedering
Specifiek voor vleesvarkens
Bij vleesvarkens heeft hittestress direct invloed op de voeropname en technische resultaten. Met het Vleesvarkens Informatie Model (VIM) kan gericht gestuurd worden op voerkeuze en rendement tijdens warme periodes.
- Laat bij onbeperkt gevoerde vleesvarkens de voerketting indien mogelijk slechts één keer per dag lopen om onrust te voorkomen
- Laat ’s nachts verlichting aan om de voeropname te stimuleren
- Zorg dat het voer vóór 08.00 uur beschikbaar is
- Voer beperkt gevoerde vleesvarkens eerder in de ochtend en later in de avond of las een extra voerbeurt in
- Geef ’s ochtends een grotere portie dan ’s avonds
- Voeg extra vitamine E toe ter ondersteuning tijdens hitte
- Schakel bij hoge temperaturen later over op eindvoer
- Overweeg hoger geconcentreerd voer of voer met minder ruwe celstof om de voeropnamedaling te compenseren
Specifiek voor brijvoerbedrijven
- Verplaats de voertijden naar eerder of later op de dag. Richtlijn:
- 1e voerbeurt: 04.00 uur
- 2e voerbeurt: 10.00 uur
- 3e voerbeurt: 22.00 uur
- Verlaag de droge stof. Vuistregel hierbij is elke 5% minder voer compenseren met een verlaging van 1% droge stof.
- Zuur het positioneringswater extra aan.
- Neem maatregelen tegen gisting van voer en bijproducten
- Beperk de voergift voor zeugen tijdig of verminder de voergift met 1 voerbeurt.
- Voer vleesvarkens vaker kleinere porties. Dus hier juist van 3 naar 4 voerbeurten.
- Controleer of alle varkens 24 uur per dag water kunnen drinken.
- Zorg voor steunventilatoren bij hoog dragende zeugen.
- Ondersteun het lichaam door de inzet van vitaminen en mineralen.
Schimmelvorming in silo’s voorkomen
Bij grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht neemt de kans op schimmelvorming door condensatie in silo’s sterk toe. Een goede ventilatie en temperatuurbeheersing in de silo helpt dit te beperken.
- Laat silo’s regelmatig leegkomen en behandel indien nodig met Propshot
- Plaats bij voorkeur een ontluchtingspijp op de silo om condensvorming tegen te gaan
- Overweeg silo’s uit te rusten met kloppers om de loopeigenschappen van voer te verbeteren
Deze grafiek laat zien dat wisselende dag- en nachttemperaturen binnen enkele dagen kunnen leiden tot een sterke toename van schimmelvorming in silo’s.
Water
Onbeperkt schoon drinkwater is essentieel om dieren tijdens warme periodes gezond en actief te houden.
Algemene aandachtspunten
- Beperk indien nodig de voergift, maar houd de absolute watergift minimaal gelijk
- Controleer de waterkwaliteit extra zorgvuldig (voldoende, schoon, fris, veilig)
- Controleer regelmatig de capaciteit van drinknippels
- Kraamstal: minimaal 2,5 liter water per minuut
- Drachtige zeugen: minimaal 0,8 liter per minuut
- Biggen: minimaal 0,5 liter per minuut
- Vleesvarkens: 0,8 - 1,0 liter per minuut
Specifiek voor zeugen en biggen
- Controleer de biggennippels in het kraamhok
- Geef zeugen extra water vanaf 3 dagen vóór tot 3 dagen ná werpen
Specifiek voor vleesvarkens
- Geef indien mogelijk extra water in de avonduren
Klimaat in de stal
Een stabiel en goed gestuurd stalklimaat is cruciaal om hittestress te beperken.
Algemene aandachtspunten
- Reinig ventilatoren, luchtkokers, filters en luchtwassers
- Controleer capaciteit en werking van ventilatoren en automatische diafragma
- Controleer de luchtverdeling in de stal
- Voorkom leklucht en dicht lekkages direct af
- Zorg voor voldoende toevoer van koele lucht via de schaduwzijde van de stal
- Gebruik indien nodig verneveling om binnenkomende lucht te koelen en sproei het dak nat als de dakisolatie onvoldoende warmte tegenhoudt
- Beperk directe instraling door ramen af te schermen of wit te kalken
- Schakel indien nodig over op bovenafzuiging voor extra luchtverplaatsing
Specifiek voor zeugen en biggen
- Schakel vloerverwarming en biggenlampen tijdig uit
- Zorg voor voldoende frisse lucht bij de kop van de zeug
Management
Ook dagelijkse werkzaamheden en stalmanagement hebben invloed op het beperken van hittestress.
Algemene aandachtspunten
- Voer werkzaamheden en dierbehandelingen zoveel mogelijk ’s morgens uit
- Beperk onrust in de stal door tijdige vliegenbestrijding
- Neem maatregelen tegen storingen door bliksem of inductie
- Controleer alarmsystemen en noodstroomvoorzieningen regelmatig
Specifiek voor zeugen en biggen
- Voorkom te vette zeugen en voer een conditiescore uit
Vragen of advies nodig?
Wil je méér weten over het beperken van hittestress of advies over voeding, klimaat of management in de stal? Neem gerust contact op met jouw specialist varkenshouderij.
Neem contact op!